Waarom de Q in Husqvarna zit

In december 2009 reisde ik af naar Zweden. Samen met studiegenoten van de opleiding Communicatie aan de NHL Hogeschool in Leeuwarden. Op dag 2 van deze excursie brachten we een bezoek aan Husqvarna. Voor Nederlanders bekend als naaimachine-merk; voor Zweden als producent van tuingereedschap. We kregen een rondleiding door de fabriek en het bijbehorende Fabriksmuseum. Onze gids was een imposante, grijs bebaarde man van een jaar of 65 waar een diepe basstem uitkwam.

Husqvarna waterval

Het geheim van Husqvarna
De gids vertelde honderduit over de rijke geschiedenis van het Zweedse bedrijf dat in 1689 werd opgericht om musketten te maken voor het Zweedse leger. De watervallen in het plaatsje Huskvarna waren perfect voor de benodigde waterkracht bij het productieproces. Toen de staatsfabriek in 1757 werd opgekocht door een investeerder veranderde de naam in Husqvarna gevärsfaktori (wapenfabriek).

Zoals je ziet schrijf je de bedrijfsnaam Husqvarna met een ‘q’ in plaats van een ‘k’. In tegenstelling tot de plaatsnaam. Ik zou dankzij de rondleiding van de Scandinavische  brombeer nooit meer vergeten waarom.

Husqvarna motor

De man leidde ons langs naaimachines, gasfornuizen en jachtwapens. Vervolgens liet hij ons op de afdeling motorfietsen een krantenartikel zien. Tientallen jaren geleden was er een brommer van het merk Husqvarna te water geraakt. Toen deze uit de sloot gevist werd en men de brommer startte liep hij nog als een zonnetje.

‘Because the ‘q’ in Husqvarna stands voor Quality!’, bulderde onze gids.

We zijn gek op verhalen
Zo volgden nog ontelbare sterke verhalen, anekdotes en krantenknipsels. Steeds weer bleek hieruit de onmiskenbare kwaliteit van Husqvarna. Of alle verhalen waar waren? Geen idee. Maar de boodschap werkte. Waarom? Omdat ons brein gek is op verhalen. We leggen automatisch verbanden en zien dan oorzaak en gevolg. Gaten in het verhaal slaan we voor het gemak maar over. Zoals bij de motorfiets die na jaren in het water gelegen te hebben nog werkt. Dat moet wel een kwalitatief product zijn.

Kijk in het dagelijks leven eens om je heen en je ziet overal mensen smullen van verhalen. Goede Tijden Slechte Tijden, RTL Boulevard of Fifty Shades of Grey. De waarheid is hard, maar we, de menschen, zijn er gek op.

storytelling

Vertel meer!
Heb je namens jezelf of je onderneming een boodschap over te brengen? Een adviesgesprek bij een klant, een verkooptekst op je website of een praatje tijdens een netwerkborrel? Doe het dan eens in verhaalvorm. Het vertellen van verhalen is een ideale manier om waarde en emotie aan je persoon, bedrijf, merk, product of dienst te koppelen. 

Laten we kijken waar een goed verhaal aan moet voldoen. Een goed verhaal:

  • brengt helder een boodschap over
  • is authentiek
  • heeft een kop, romp en staart
  • spreekt tot de verbeelding
  • heeft overtuigingskracht: ethos (autoriteit), pathos (emotie) of logos (feiten)

Stel je maakt websites en je komt er tijdens een netwerkborrel achter dat iemand een site nodig heeft. Je zou kunnen noemen dat je websitebouwer bent waarna jij je visitekaartje achterlaat. Maar dit is je kans om een verhaal te vertellen. Over het feit dat je na een tijd worstelen succesvol bent geworden (pathos), over de webshop die zorgde voor twee keer zoveel verkopen (logos), of over die grote klanten die je in je portfolio hebt (ethos). Put hierbij uit eigen ervaringen en vertel het kort en bondig. Vul het verhaal aan met visuele voorbeelden die je toont en je laat een blijvende indruk achter.

Wanneer je hulp nodig hebt bij het (visueel) vertellen van jouw bedrijfsverhaal, neem dan eens vrijblijvend contact op om hierover te sparren.

10 Must reads voor designers

Als designer is het belangrijk om jezelf te blijven ontwikkelen. Enerzijds om de laatste trends bij te houden en je vaardigheden te onderhouden en verbeteren en anderzijds om te studeren op de aloude wetten van design die nooit veranderen. Mijn boekenkast is dan ook rijk gevuld met boeken op gebied van layout, typografie, fotografie, Photoshop technieken, schilderkunst, interaction design, tekentechnieken, etc. Hieronder een greep uit deze boekenkast.

 

1. Apple – Ken Miki

Ken Miki omschrijft in Apple alle mogelijke invalshoeken op het gebied van visueel design aan de hand van een bekend object: een appel. Het begint met een analyse van de appel. Het object neem je zo voor lief aan in het dagelijks leven, dat het nog best lastig is om dit objectief te omschrijven. Hoe ruikt het, proeft het, wat zijn de vormen, wat is het lijnenspel, de structuur, kleur, grootte, etc. Het onderzoeksgedeelte is volgens hem fundamenteel bij het oplossen van een designprobleem. In de rest van het boek geeft hij verschillende invalshoeken om op basis van een appel designs te maken.

9200000013645958

 

2. Graphic Design Thinking – Ellen Lupton

Dit boek van Ellen Lupton biedt je handvatten om tot ideeën te komen voor een ontwerp. Lupton gaat in op 3 fases in het designproces: defining the problem, inventing ideas en creating form. Ook hier is dus weer de onderzoeksfase van belang. Deze kan zorgen voor belangrijke inzichten in de doelgroep, het product of de klant waarvoor je werkt. Daarna komen diverse technieken aan bod om ideeën te vormen. En tot slot de uiteindelijke creatie. Diverse professionals geven inzicht in hun werkwijze.

1001004011359940

 

3. Layout Workbook – Kirstin Cullen 

Layout Workbook is een prachtig vormgegeven boek dat boordevol staat met inspirerende designs die beargumenteerd zijn. Waarom werkt het. Welke elementen zijn gebruikt. De praktische voorbeelden worden aangevuld door achterliggende theorieën. Zeer fijn bladerboek.

1001004003021853

 

4. Thinking with Type – Ellen Lupton

Het tweede boek van Ellen Lupton in mijn lijst en dat komt mede omdat de boeken zelf zo mooi vormgeven zijn. Mooie stramienen waarop verfijnde typografie te zien is. Die kennis van typografie komt terug in de inhoud. Lupton gaat in op het gebruik van nummering, kleine kapitalen, combinaties van fonts, handgeschreven letters, het gebruik van style sheets voor zowel print als web en meer.

1001004009626538

 

5. The Vignelli Canon – Massimo Vignelli

Eén van mijn eerste boeken over design. De visie van Massimo Vignelli, bekend van het inmiddels vervangen American Airlines logo, samengevat in een canon. Hij gaat middels 2 delen in op zijn kijk op design. Part One: The Tangibles en Part Two: The Intangibles. Wat zoiets wil zeggen als Tastbaar/Niet-tastbaar of Grijpbaar/Ongrijpbaar. Deel 1 gaat in op onderliggende theorieën en voorwaarden waar design volgens Vignelli aan moet voldoen. Denk aan semantiek, pragmatiek, syntaxis, etc. Deel 2 gaat in op de vormgeving zelf. Het gebruik van grids, verhoudingen tussen lettergroottes, gebruik van fonts, etc. Vignelli heeft een herkenbare signatuur. Helvetica is duidelijk zijn favoriete letter. En zwart, wit en oranjerood zijn zo’n beetje de enige kleuren die hij gebruikt. Design is vooral geen verfraaiing, zegt hij. Design moet niet opvallen, maar de boodschap brengen.

1001004009716273

 

6. Adobe Photoshop for Photographers – Martin Evening

Alhoewel dit boek bestemd is voor fotografen gaat het in op technieken die ook zeer bruikbaar zijn als designer. De tutorials zijn eenvoudig te volgen met een beetje basiskennis van Photoshop en je hebt dan al snel resultaat. Een heel praktisch boek waarmee je je vaardigheden bijschaaft.

9200000014024868

 

7. Stop Stealing Sheep & Find Out How Type Works – Erik Spiekermann

Qua binnenwerk het mooist vormgegeven boek in mijn bezit en daarnaast een zeer uitgebreide inhoud. De gebruikte fotografie is allemaal zelfgemaakt en conceptueel. De typografie is zoals je mag verwachten van een typograaf zeer verfijnd. En inhoudelijk gaat het onder andere over leesbaarheid, betekenis en esthetiek van typografie. Het boek zelf is door de vormgeving al een schoolvoorbeeld om iets over typografie te leren. De inhoud maakt het een echte must have voor in de boekenkast.

9200000013722252

 

 8. Creative Photoshop – Derek Lea

Dit boek kocht ik tijdens mijn opleiding Communicatie aan de NHL Hogeschool. Derek Lea is echt een koning met Photoshop en hij maakt prachtige surrealistische beelden door gebruik te maken van een combinatie van fotografie, illustratie en digital art. Photoshop wordt hier gebruikt als tool om de meest prachtige collages te maken. Lea gebruikt ook veel cross-over technieken door bewerkt papier in te scannen, te bewerken en vervolgens samen te voegen met fotografie. Echt werk om je vingers bij af te likken. En een boek wat je uit de kast wil pakken als je (ooit) weer eens een paar uren over hebt om lekker te klooien.

1001004005731778

 

9. The Geometry of Type – Stephen Coles

Dit boek is echt pure letterporno. 100 lettertypes, ieder op een spread uitgewerkt waardoor de unieke identiteit van ieder lettertype zichtbaar wordt. Voorzien van een korte tekst en een tip voor de optimale gebruikssituaties. Ultieme must have.

9200000007699227

 

 10. Get Agile – Pieter Jongerius et al.

Scrum is een bekende project management methode, maar tot nu toe kon ik geen boek vinden dat toegespitst was op (UX) Design. Dit boek van o.a. Pieter Jongerius (o.a. van Fabrique) legt heel praktisch uit hoe je scrum kan inzetten voor grotere designprojecten. Begrijpelijke taal, praktische tips, teamleden van een Scrum team komen aan het woord en het kaart ook problemen aan waar je als Scrum team tegen aan kan lopen. Erg leesbaar en toegankelijk. Ook als je niet ervaren bent met de methode. Design van het boek is ook erg lekker.

9200000005539897

De 9 Gestaltwetten voor designers

Gestalt = eenvoud
Gestaltwetten zijn de wetten van eenvoud en zijn gericht op visuele waarneming. De hersenen creëren driedimensionale voorstellingen van tweedimensionale beelden. Deels op basis van het visuele systeem, maar ook door verwachtingen van de hersenen op basis van eerdere ervaringen. Wij zien een boom omdat we met behulp van taal een concept hebben gevormd over hetgeen we zien. Maar eigenlijk bestaat die boom natuurlijk uit allemaal takken, knoppen en bladeren. Nog gedetailleerder bestaan deze uit atomen, moleculen, etc. Maar voor het gemak hanteren we maar het concept ‘boom’.

Gestalt en design
Designers/vormgevers hebben de taak om een probleem van een klant zo goed en duidelijk mogelijk op te lossen. Een bezoeker van een boekingssite moet soepel van ‘zoeken’ naar ‘boeken’ geleid worden. Dankzij Gestaltpsychologen weten we dat het handig is om de opmaak van een krant gelijk te houden aan die van gisteren. Om de navigatie van een site horizontaal bovenin of links op de pagina te plaatsen. En in een boek voorin te beginnen met het verhaal. Het belang van Gestalt is gebruik maken van conventies zodat de lezer/gebruiker zich geen vragen gaat stellen.

De Gestaltwetten
Er zijn verschillende visies op Gestalt en Gestaltwetten. Waarbij ook het aantal wetten verschilt. Maar voor design zijn er 9 te noemen die relevant zijn.

1. Wet van voorgrond en achtergrond
Door voor- en achtergrond van elkaar te scheiden wordt onze waarneming georganiseerd. Het is daarbij moeilijk zo niet onmogelijk om zowel voor- als achtergrond waar te nemen. Hieronder te zien in het FedEx logo. Wat zie je eerst, de ‘E’ en de ‘x’ of de naar rechts wijzende pijl die gevormd wordt tussen deze letters door de witte restruimte?

FB FexEx Logo

2. Wet van eenvoud
Het welbekende adagium ‘less is more’ van Duitse architect Ludwig Mies von der Rohe geldt nog steeds. De boekingssite ROOMLR laat zien hoe je de bezoeker met weinig elementen een duidelijke navigatie biedt. Je voert gewenste plaats, aantal personen en in- en uitcheckdatum in en je krijgt resultaat van deze Worldwide Locator voor vakantiehuizen.

Site van Roomlr voor blogpost over Gestalt

 

3. Wet van nabijheid
Elementen die dichtbij elkaar staat associeer je met elkaar. In kranten zie je vaak het ‘ongelukkige’ effect van het gebruiken maken (of negeren) van deze Gestaltwet.

Parool voorpagina voor blogpost over Gestalt

 

4. Wet van overeenkomst
Eén van de belangrijkste Gestaltwetten omdat alle andere wetten ervan zijn afgeleid. Goed gebruik maakt een product herkenbaar in al haar variaties. Zoals te zien in deze corporate identity van General Café door Clarke Harris.

Corporate identity van General Cafe door door Clarke Harris

 

5. Wet van symmetrie
Mensen (en onze hersenen) houden van symmetrie. Een symmetrisch gezicht vinden we mooier dan een gezicht dat niet symmetrisch is. In design wordt deze regel echter ook vaak bewust overtreden. Zo hield ontwerper Josef Müller-Brockmann niet van gecentreerde typografie, zoals te zien in zijn ontwerpen voor Opernhaus Zürich.

Poster van Josef Muller Brockmann Albert Ibanyez. © of the images, their authors. 2011

 

6. Wet van gelijke achtergrond
Een uitbreiding van de Wet van Overeenkomst. Een overeenkomstige achtergrondkleur is één van de meest effectieve manieren om voorwerpen te groeperen. Op de site van LinkedIN zie je goed wat bij elkaar hoort. Menu’s en afzonderlijke blokken hebben een eigen achtergrond kleur.

LinkedIN site voor blogpost over Gestaltwetten

 

7. Wet van geslotenheid
Deze wet heb ik onlangs toegepast op een formulier voor nieuwe patiënten van MC Gorecht in Hoogezand. Zij moeten uiteraard zonder na te denken het formulier kunnen invullen. Om die reden geven de streepjes richting aan het invulproces.

Inschrijfformulier MCG voor blog over Gestalt

 

8. Wet van continuïteit
Het bestelproces van Zalando is duidelijk doordat de button op iedere pagina oranje is en rechts in het scherm staat. Waardoor er een logische flow ontstaat voor de bezoeker die stapsgewijs verder geleid wordt. Hier zit een overlap met de laatste Gestaltwet: De wet van ervaring.

Site van Zalando voor blog over Gestaltwetten

 

9. Wet van ervaring
Een goed voorbeeld van deze wet zijn hyperlinks op het internet. Deze hebben vaak een afwijkende kleur ten opzichte van reguliere tekst en zijn onderstreept of er is een icoontje aan toegevoegd. Dit betekent voor een bezoeker een link naar een andere site of pagina omdat hij dit op andere websites ook ervaren heeft.

Hyperlink op Wikipedia voor blogpost of 9 gestaltwetten

 

Bron: Van den Broek, Koetsenruijter, De Jong en Smit (2010). BeeldtaalDen Haag: Boom Lemma Uitgevers.